vrijdag 13 oktober 2017

NIEUWE ARTIKELEN




NIEUWE ARTIKELEN VERSCHIJNEN OP
10 NOVEMBER 2017


De herfst is in aantocht; langzaam én zeker verandert 
daarmee het kleurpalet in de tuin. De bladeren van de
blauwe bessenstruik verkleuren prachtig naar paars en
rood. In de late zomer hebben we er met enthousiaste 
en  niet onbaatzuchtige (!) hulp van  onze  kleinzonen 
 goed van geoogst en gezond en lekker van gesnoept. 
Volgend jaar weer!!



Hier aanklikken: ALLE COLUMNS
Hier aanklikken: ALLE HEGGENMUSSEN
Hier aanklikken: ALLE TUINKALENDERS
Hier aanklikken: ALLE TUINFOTO'S
Hier aanklikken: ANDERE TUINEN


BARST

In míjn tuin ...

barst het van de planten en soms ook van mij. Omdat ik altijd haast heb: even gauw dit, dan kan dát ook nog even. Geduld is een schone zaak, maar niet de mijne en nu zit ik met de gebakken peren. Er is een lat gebarsten van mijn zelf geconstrueerde pergolaatje. Het pergolaatje dateert uit 2003 toen ik in een rozenroes klimrozen mee naar huis nam. ‘Albéric Barbier’ groeit en bloeit tot op de dag van vandaag over de bij het huis opgeleverde pergola (vakwerk dus) maar ‘Sander’s White’, een echte rambler ofwel ‘zwerver’, moet zich behelpen met een door mij bedachte en geknutselde constructie. 


Dit komt dus niet meer goed ...
Die heeft het nu begeven, zij het ook alleen maar omdat ik zelf aan de rambler begon te trekken. Ieder weldenkend mens weet dat een rambler, een hardnekkige zwerver, zich aan zijn eigen wetten houdt. Als ik nou even de lange takkenschaar had opgehaald … enzovoorts. “It’s no use crying over spilt milk,” zouden ze in Engeland zeggen. Daar weten ze trouwens als geen ander raad met de ‘do’s’ en ‘don’ts’ (wat wel en wat niet te doen) in de tuin.

In Gardener’s World (vrijdagavond, BBC 2, 10 uur) (een écht tuinprogramma, zonder ook maar een seconde reclame!) komen tuinen voorbij van al jaren her en dat ziet er allemaal tiptop uit. Hoe dóen ze dat toch?! Je zou er moedeloos van kunnen worden, maar dat hoeft nou ook weer niet. Ik snap heus wel dat er niet alleen in die tuinen geknipt wordt, maar vast ook hier en daar in de filmbeelden en dat is mijn troost. Op mijn blog kies ik bij voorkeur ook voor de mooie plaatjes, maar in de tuin ga ik zoveel mogelijk voor een natuurlijke gang van zaken, met zo min mogelijk ingrijpen. De slakken heb ik deze zomer afgeleid met halve appels, jawel. Alleen het droge schilletje bleef over, in vorm! En mijn niet-sproeien werd uiteindelijk gecompenseerd door dagenlange overvloedige regen. De potplanten had ik wel begieterd, maar de planten in de volle grond waren hard toe aan een plensbui. Even bijtanken voor het écht herfst en winter wordt. 


AH! Komkommertijd!
Denk je eens in dat het straks weer gaat vriezen (mogen we hopen): dan kan ik eindelijk de meer dan een meter hoge paarse boerenkoolstruik oogsten! Want daar moet voor de smaak wel even een nachtvorstje overheen. Tot het zover is eten wij komkommersoep, vers uit eigen tuin, en dat pergolaatje? Om de hoek zie je er geen barst van, in de achtertuin.

Oktober 2017

OVER HET WATER EN DE AKKER

Heggenmussen 

‘Gods water over Gods akker laten lopen’. Om met Dominee Gremdaat, alias Paul Haenen, te spreken: “Kent u die uitdrukking?” Het betekent in ieder geval: de dingen op hun beloop laten. Laat maar waaien, zeg maar. Meer dan dertig jaar geleden al werd het voorspeld: we zouden hier in Nederland op een termijn van een jaar of dertig een natter klimaat krijgen. Toen was het nog de ver-van-mijn-bed-show, maar nu kunnen we zien of het klopt. In juli is er in ieder geval in Eelde een nieuw regenrecord gevestigd met 182 millimeter regen. Sinds in 1906 is begonnen met het meten van neerslag is dit hoge getal nog niet voorgekomen. Berekend is dat de jaarlijkse hoeveelheid neerslag, waaronder ook sneeuw en hagel, jaarlijks met 18 procent toeneemt.

Oké, je moet er wat voor doen, maar dan heb je ook een geweldige 'slurptuin'!
Ironisch genoeg kunnen we een steentje bijdragen door vooral zoveel mogelijk steentjes weg te halen. Om overbelasting van de riolering te voorkomen en wateroverlast voor onszelf is het zaak om het aantal tegels tot een minimum te beperken. Groen is het toverwoord: planten nemen water op en wat overblijft zal in de grond zijn weg vinden. Ik zou er zelfs voor pleiten dat ook mensen zonder groene vingers, tijd en/of zin toch zoveel mogelijk tegels bij hun huis verwijderen en ‘de natuur zijn gang laten gaan’. Onkruid is tenslotte ook groen en als we moeten kiezen tussen onkruid of verzuipen dan lijkt mij de keuze gauw gemaakt. Wat jammer dat de overheid altijd zo krap bij kas is: een geldelijke beloning of hoe dan ook een korting op de te betalen belasting zou waarschijnlijk de beste stimulans zijn. Want helaas geldt voor veel mensen ‘eerst zien, dan geloven’. Of ‘alle zegen komt van boven’: dat hoor je ook nog wel eens. Lang heb ik gedacht dat het een aanprijzing van de regen was, maar dat klopte toch niet helemaal. De uitdrukking wordt vooral gebezigd bij ‘gelukkige voorvallen’, zeg maar: onverwachte toevalligheden. En daar moeten we liever niet afhankelijk van worden.

Klein grindputje
Op onze met grindtegels belegde oprit (jaren ’70) heb ik in ieder geval de kleine opvultegels al weggehaald en de lege vierkantjes van grof grind voorzien. Achteraf had ik beter eerst met de grondboor een diep gat kunnen maken: voor veel meer grind en daarmee een grotere opvangcapaciteit voor het regenwater. Voortschrijdend inzicht heet dat. En er is natuurlijk niets op tegen om dit plan alsnog uit te voeren. Noteren op het eerstvolgende boodschappenlijstje: zakken grind. Grof grind wel te verstaan. Misschien nog aanvullen met zand, zodat modder er geen kans krijgt. En nog wat extra zakken zand: die kunnen voor de deur, mocht het alsnog mis gaan.

Een 'omgespitte' Groningse klei-akker ...
Want we zitten hier natuurlijk wel op vette blauwe zeeklei. De laag ‘goeie grond’ waarmee we de tuin begonnen is in de loop van zoveel jaren al tig keer ondergespit. Gelukkig hebben we altijd veel planten gehad (onze grasveldjes van weleer reken ik ook mee), en dat is op zich gunstig voor de bodemontwikkeling, die wel tot een diepte van anderhalve meter kan gaan.
Misschien komt het nog goed, met het water  dat over onze akkertjes loopt. 

Oktober 2017

TUINKALENDER OKTOBER

TUINKALENDER


De zomer is voorbij maar de bodemtemperatuur is nog hoog genoeg om nieuwe planten een plek te geven of oude planten een nieuwe plek.

► En vergeet niet je favoriete bollen te planten! Leg er ter markering een label of steen bij, want het duurt nog wel even tot ze zich bovengronds vertonen.

 Maak een ‘etagère-pot’: met verschillende bollen in lagen boven elkaar. Afdekken met een stukje van een laagblijvende groenblijver in je tuin. Dat mag na bewezen diensten in het voorjaar weer terug!


 Typische herfstklus: verzamel de gevallen bladeren van gazon en paden en stop ze in een plastic vuilniszak. Dichtbinden, er gaten in prikken en twee jaar buiten in de schaduw bewaren: fijne bladaarde.

 Als de losse bladeren weg zijn is het tijd om te bemesten.

 Schrob de nestkasten en hang vogelvoer op: logies met ontbijt voor de vogelvriendjes.

 Bij vorstmelding buitenkranen aftappen, regentonnen legen en gieters ondersteboven zetten.

 De storm van 13 september zou zich nog wel eens kunnen herhalen: controleer klimplanten op hun ‘steunpunten’.

 Na half oktober moeten kuipplanten weer naar hun overwinteringsplek: binnen.

 Dahlia’s wachten de vorst af: ze willen pas naar binnen als hun bladeren zwart zijn.

 Zondag 29 oktober gaat de wintertijd in: we draaien de wijzers van de klok één uur terug!!

 Genoeg te doen dus, in oktober, maar neem ook de tijd om te genieten van de laatbloeiers en natuurlijk de herfstkleuren!

Oktober 2017


TUINFOTO'S SEPTEMBER 2017

TUINFOTO’S




Muntgoudhaantje, Chrysolina Coerulans
9 september 2017
Coprinus atramentarius, grote kale inktzwam ...
in een nog lang niet kale tuin


De vogels weten alvast waar ook straks het voer te vinden is ...
alleen jammer dat ze er zo mee knoeien ...
Een grindputje in de oprit 
Voorboden van de herfst: Colchicum autumnale, herfsttijloos
Boven de wortels van voorheen onze berk groeien nu paddestoelen
En dit is nu een parasietvlieg, Thagina vera. Even aanklikken voor een
 vergroting: dan kun je zijn opmerkelijke 'beharing' goed zien.



Oktober 2017


zaterdag 9 september 2017

DE BUITENPLAATS IN EELDE

ANDERE TUINEN


Op 9 september 2017 brachten wij een bezoek aan Museum 'De Buitenplaats' in Eelde, waar nog tot 1 oktober 2017 werk te zien is van de Britse schilder Michael Reynolds (1933-2008). Behalve interessante exposities binnen is er ook buiten iets te beleven in de bij het museum behorende tuin met wisselende beeldenexposities.
Kijk voor alle informatie op www.museumdebuitenplaats.nl
Bij deze een impressie én een warme aanbeveling voor een bezoek aan 'De Buitenplaats' en zeker ook de bijzondere tuin met onder meer een vijver, een 'appelhof' waarin bijzondere appelrassen zijn aangeplant en mooie sculpturen in ilex.


Een kaartje leggen ...


Kardoen, Cynara cardunculus
Kardoen van dichtbij






Cimicifuga ramosa 'Brunette', zilverkaars

Pad tussen beukenhagen




September 2017

vrijdag 8 september 2017

NIEUWE ARTIKELEN


NIEUWE ARTIKELEN VERSCHIJNEN OP
 13 OKTOBER 2017

Humulus lupulus: hop!

Hier aanklikken: ALLE COLUMNS
Hier aanklikken: ALLE HEGGENMUSSEN
Hier aanklikken: ALLE TUINKALENDERS
Hier aanklikken: ALLE TUINFOTO'S
Hier aanklikken: ANDERE TUINEN

ACH, O EN WEE -2-

In míjn tuin ...

… is deze zomer ondanks de droogte alles redelijk bij het oude gebleven. Ik verbeeld mij zelfs dat sommige planten nog niet eerder zó floreerden! Misschien ook wel omdat slakken zonder nattigheid niet zo makkelijk rond glijden. Het struikje vol ‘Grootmoeders oorbellen’ (nee, niet de mijne), officieel Leycesteria formosa geheten, bloeide dit jaar zelfs in twee etages. Dat kunnen er volgend jaar zomaar drie worden, of zelfs nog meer, want ik heb nu gelezen dat deze plant wel een hoogte van twee meter kan halen. Dat had ik nog niet achter dit bescheiden struikje gezocht, want het staat al heel wat jaren in mijn tuin. En die oorbellen maar zachtjes bungelen in de wind. 

Leycesteria formosa, Grandma's earrings, oma's oorbellen
Prachtig! Gelukkig maar dat oma’s oorbellen goed bestand zijn tegen droogte, want ik ben niet zo vlot met het uitrollen van de tuinslang (schoon drinkwater!) en ik zou ook niet weten waar de bijbehorende sproeier gebleven is (te lui om die slang zelf vast te houden). En daar komen dan ook nog eens de alarmerende berichten in het Journaal overheen, over de opwarming van de aarde, het smelten van de ijskappen op de noordpool en plotselinge gaten in Canada. Net nu we voor onze 7 jaar geworden kleindochter een mooie wereldbol gekocht hebben: die klopt dus niet meer.

Eerst de Zeehondencrèche, dan Domies Toen!
Gelukkig valt het blad Golden Raand van het Groninger Landschap op de mat met op de omslag de geruststellende tekst ‘Tuinieren in Groningen’: sommige dingen blijven gelukkig bij het oude. Het is een mooie uitgave, Golden Raand, waarin je altijd wel iets bekends tegenkomt: de tuin van de verdwenen borg Ewsum in Middelstum, Domies Toen in Pieterburen, waar we onlangs met onze kleinzonen (8 en 3 jaar) belandden na een bezoek aan de zeehondenopvang. Ik had me onnodig afgevraagd of zo’n tuin wel bij ze in de smaak zou vallen. Ze waren overduidelijk de jongste bezoekers - maar ze hebben zich uitstekend vermaakt! Oma moest soms wel een beetje hollen, achter ze aan, maar dat kwam op het terras weer helemaal goed.


'tied vlugt as 'n schaar veurbie'
En dat klopt: deze tekst op de zonnewijzer in Domies Toen!
Ja-a, oma is in augustus 65 geworden en niet alleen fysiek, maar toch ook wel geestelijk een beetje achteruitgegaan, want in mijn vorige column noemde ik dat ‘de AOW-gerechtigde leeftijd’. Al mijn hele leven was 65 jaar immers verbonden met AOW, maar dat blijkt achterhaald te zijn: pas over een jaar ben ik toe aan Ach, O en Wee.
Nog een heel jaar in de glijdende schaal vóór het pensioen achter de glijdende slakken aan in mien toen!

September 2017

NATUUR!

Heggenmussen

Wat houden we van de natuur, wij tuiniers. Het is ons ultieme doel: bij ons huis de natuur zo dicht mogelijk benaderen met bomen, struiken en planten. En bollen voor het vroegste voorjaar. En als er ruimte voor is graag ook een grasveldje en niet te vergeten een vijvertje met in het voorjaar als absoluut hoogtepunt: een kwakende en bellenblazende kikker! Gevolgd door bescheiden rondzwemmende salamandertjes, waarvan het een raadsel is hoe ze ooit dat kleine watertje in jouw tuin hebben kunnen vinden.

Vrouwtje Langsprietsprinkhaan
Mannetje Langsprietsprinkhaan

Een paar weken geleden trof ik een paartje sprinkhanen aan die elkaar op korte afstand zaten te beloeren, ieder op een eigen hostablad. Ze namen er de tijd voor, dus mijn sprint naar het fototoestel, binnen, was niet nodig geweest. Met de foto’s erbij is het wel makkelijk zoeken op internet, maar een naslagwerkje als ‘Thieme’s insectengids’, zelfs het onze uit 1977, is ook heel nuttig. Er gaat een wereld voor je open! Op de hosta zaten in ieder geval geen bidsprinkhanen, Mantis religiosa, want die blijken in ons land niet voor te komen. Ook behoren ze niet tot de familie van de spooksprinkhanen, orde Phasmida. Nee, we moeten ze zoeken bij de Langsprietsprinkhanen (onthoud die naam voor het eerstvolgende potje scrabble!) en dus zéker niet bij de sikkel-, spitskop- zadel- en kassprinkhanen, laat staan de wrattenbijter!
 
Taxuskever
Maar tot de ‘natuur’ behoren ook de beestjes die we liever niet op onze planten zien bivakkeren, zoals de taxuskever en de buxusmot. De taxuskever, Otiorhynchus sulcatus, uit de familie van de lapsnuitkevers, is een donkergrijs kevertje met gegroefde schildjes. Ik ben hem al vaak tegengekomen, zonder te weten hoe schadelijk deze beestjes zijn. Hun larven leven op de wortels van planten en daar brengen ze ook de meeste schade aan. Niet alleen bij de taxus, maar ook bij aardbeienplanten en fruitstruiken: druiven, vijgen, kiwi’s, blauwe bessen en frambozen.
Je kunt de taxuskever het best te lijf gaan tussen november en maart, als de larven ondergronds overwinteren, en wel met nematoden (aaltjes). Vraag ernaar bij het tuincentrum.

Afbeeldingsresultaat voor buxusmot
Buxusrups
De buxusmot, Cydalima perspectalis, behoort tot de familie van de grasmotten en komt oorspronkelijk uit Oost-Azië. In juni 2007 werden de eerste exemplaren in ons land waargenomen, waarna de populatie zich gestaag uitbreidde. De eitjes zijn in het voorjaar te zien op de onderkant van de buxusblaadjes. Ook als half volgroeide groen/zwarte rups kan de buxusmot in de winter temperaturen tot ver onder nul overleven. Zo koud wordt het tegenwoordig trouwens niet meer. Verwijder de rupsen en de ingesponnen takjes, knip desnoods de hele struik af, en stop alles in een vuilniszak. Goed dichtbinden.

Bastaardsatijnrups in de laurier
Tot slot trof ik op een laurierblad de bastaardsatijnrups aan: Euproctis chrysorrhoea. Een opvallende rups met een lijfje dat uit zwart-witte segmenten lijkt te bestaan met uit elk ‘segment’ lange uitstekende roodbruine brandharen. Die moet je vooral niet aanraken: ze veroorzaken onder andere heftige jeuk en huiduitslag.

In de veertiger jaren beschreef J.C. Bloem in zijn sonnet ‘De Dapperstraat’ hoe weinig natuur er nog te vinden was in Nederland: “… wat is natuur nog in dit land?” Hij zou ervan opkijken, als hij ons nu bezig kon zien in onze tuinen: met natuur!

September 2017

TUINKALENDER SEPTEMBER

TUINKALENDER


 Knip dorre bladeren weg: daar wordt de tuin vrolijker van.

 Snoei uitstekende takjes in de heg. Je kunt ze nu nog stekken in een potje grond met een plastic zakje erover.

 Groenblijvende planten kunnen nog verplant worden. Wel goed water geven.

 Deel de oudgedienden onder je vaste planten en plant de beste stukken uit; dat heet ‘verjongen’.

 Blijf uitgebloeide bloemen afknippen, zodat ze de plant niet zullen uitputten door zaadvorming.

 De rododendrons hebben al knoppen voor het volgend jaar: geef ze in droge perioden water, zodat de knoppen niet uitdrogen.

 Controleer appels en peren op rijpheid: neem ze in je hand en trek voorzichtig. Zodra ze rijp zijn zullen ze gemakkelijk loslaten. Bewaar ze op een koele plek en zorg dat ze elkaar niet raken.

 Rijpe druiven gewoon lekker opeten.

 Maai het gras een standje hoger.

 Knip de bloeiwijzen van klimop niet af: ze leveren nog laat in het seizoen nectar en stuifmeel voor insecten.

 Verwijder algen uit de vijver.

 Er zijn geen jonge vogels meer ‘op het nest’ dus de vogelhokjes en nestkasten kunnen geschrobd worden: klaar voor de overwintering.

TUINFOTO'S JULI-AUGUSTUS 2017

TUINFOTO’S

Inspector Pimpel

2-8-2017 

Phlox, anemoon en hortensia Annabelle

Leycesteria Formosa, Grandma's Earrings,
grootmoeders oorbellen

Vanessa atalanta is geland op
Lysimachia clethroides
Deze merel heeft een sprinkhaantje gevangen;
reddeloos verloren

Pontederia cordata
Moerashyacint
Rose anemoon met Polygonum amplexicaule 'Firetail'
Witte Phlox

Achtertuin

2017-08-21
Een sprinkhaan in de hazelnootstruik

Twéé sprinkhanen, op de hosta


24-08-2017
Achtertuin vanaf de vlonder

24-08-2017
Groene stinkwants op de hazelaar

24-08-2017
Twee groene schild- of stinkwantsen
(Polomena prasina)
(aanklikken voor vergroting!)

24-08-2017
De 'nieuwe' klimop heeft het hoogste punt bereikt!

Langsprietsprinkhaan op de hosta

Hop!